Nếu bạn từng xem Anime hay trò chuyện với người Nhật, chắc hẳn bạn đã nghe thấy những cụm từ như “Wasure-chatta!” hay “Tabe-chau!”. Đây là dạng rút gọn cực kỳ phổ biến của cấu trúc 「~てしまう」 (Te shimau).
Việc nắm vững cách nói này không chỉ giúp bạn nghe hiểu tốt hơn mà còn giúp cách diễn đạt của bạn trở nên mềm mại, gần gũi và “đời” hơn rất nhiều. Hãy cùng khám phá chi tiết từ A-Z nhé cách dùng chatta cùng nhà sách Daruma nhé
Liên hệ mua sách tiếng Nhật: tại đây
Tóm tắt nội dung
Quy tắc biến đổi
「ちゃう」(Chau) và 「ちゃった」(Chatta) thực chất là phiên bản rút gọn của thể ~てしまう trong văn nói (Kuchi-gotoba).
Công thức chia từ thể Te:
Quy tắc chia phụ thuộc vào đuôi của động từ khi ở thể Te:
| Nhóm động từ | Dạng gốc (Lịch sự/Trang trọng) | Dạng rút gọn (Thân mật) |
| Đuôi -te (ite, tte, ate…) | ~てしまう (Te shimau) | ~ちゃう (Chau) |
| ~てしまった (Te shimatta) | ~ちゃった (Chatta) | |
| Đuôi -de (nde, mde, bde…) | ~でしまう (De shimau) | ~じゃう (Jau) |
| ~でしまった (De shimatta) | ~じゃった (Jatta) |
Ví dụ thực tế:
-
忘れてしまった (Wasurete shimatta) 忘れちゃった (Quên mất tiêu rồi).
-
飲んでしまう (Nonde shimau) 飲んじゃう (Sẽ uống hết sạch).
Cách dùng 「ちゃった」(Chatta) – Thì quá khứ
Dùng khi hành động đã xảy ra. Nó mang hai sắc thái chính:
2.1. Sự tiếc nuối, hối lỗi hoặc ngoài ý muốn (Lỡ…)
Đây là cách dùng gặp nhiều nhất, diễn tả một sai lầm hoặc sự cố khiến người nói thấy tiếc.
-
Ví dụ: 秘密を言っちゃった。
-
Dịch: Mình lỡ nói ra bí mật mất rồi.
2.2. Sự hoàn tất (Xong xuôi)
Nhấn mạnh việc gì đó đã được giải quyết dứt điểm.
-
Ví dụ: 宿題, 全部やっちゃった!
-
Dịch: Bài tập về nhà, mình làm xong sạch sành sanh rồi!
Cách dùng 「ちゃう」(Chau) – Thì hiện tại/tương lai
Dùng khi nói về những việc sắp xảy ra hoặc thói quen.
3.1. Dự báo kết quả không tốt (Sẽ bị… mất)
Dùng để cảnh báo hoặc lo lắng về một tình huống sắp tới.
-
Ví dụ: 早く行かないと, 遅刻しちゃうよ!
-
Dịch: Không đi nhanh là sẽ bị muộn mất đấy!
3.2. Quyết tâm hoàn thành nhanh (Xong ngay đây)
-
Ví dụ: このケーキ, 一人で食べちゃうね.
-
Dịch: Cái bánh này, mình sẽ ăn hết luôn nhé (ăn vèo cái là xong).
3.3. Thói quen khó kiểm soát
-
Ví dụ: ついつい夜更かししちゃう。
-
Dịch: Cứ sơ hở là mình lại (lỡ) thức khuya.
Bảng so sánh Chatta vs Chau
Để không bị nhầm lẫn, hãy nhìn vào hai tình huống cùng một động từ “Béo lên” (太る – Futoru):
| Câu nói | Thời điểm | Sắc thái |
| 太っちゃった (Futocchatta) | Đã xảy ra | Nhìn vào cái cân và thấy hối hận vì đã béo. |
| 太っちゃう (Futocchau) | Tương lai | Đang cầm miếng gà rán và lo rằng ăn vào sẽ béo. |
Lưu ý
-
Đối tượng giao tiếp: Vì đây là thể cực kỳ thân mật, bạn chỉ dùng với bạn bè, người thân hoặc người dưới tuổi. Tuyệt đối không dùng với sếp, đối tác hoặc người lạ trong lần đầu gặp mặt (trong những trường hợp đó hãy dùng ~te shimaimashita).
-
Chia như động từ nhóm 1: Bản thân Chau có thể chia tiếp như một động từ thường:
-
Chia phủ định: ちゃわない (Chawanai – Sẽ không lỡ…)
-
Chia cấm đoán: ちゃダメ (Cha dame – Không được lỡ…)
-
Nâng tầm hội thoại tự nhiên với bí kíp từ sách Nameraka
Nếu bạn cảm thấy việc biến đổi từ ~てしまう sang ~ちゃう hay ~ちゃった vẫn còn gượng gạo, thì cuốn giáo trình Nameraka Nihongo Kaiwa (Luyện hội thoại tiếng Nhật lưu loát) chính là chìa khóa dành cho bạn.
Đây là cuốn sách hiếm hoi tập trung chuyên sâu vào “Thế giới thể ngắn” và các dạng biến âm trong giao tiếp thực tế của người Nhật:
-
Luyện tập phản xạ rút gọn: Không chỉ có Chau/Chatta, sách còn dạy bạn cách rút gọn các mẫu câu kinh điển khác như:
-
~ておく (Te oku) ~とく (Toku): Làm sẵn việc gì đó.
-
~ている (Te iru) ~てる (Teru): Đang làm gì đó.
-
~ては (Te wa)~ちゃ (Cha): Nếu làm gì đó (cấm đoán).
-
-
Học qua tình huống thực tế: Mỗi bài học trong Nameraka là một kịch bản hội thoại đời thường giữa bạn bè, đồng nghiệp. Bạn sẽ thấy người Nhật dùng Chau để nũng nịu, dùng Chatta để xin lỗi hay dùng Jau để than vãn một cách cực kỳ tinh tế.
-
Cải thiện ngữ điệu (Intonation): Sách đi kèm file nghe giúp bạn nắm bắt được lúc nào nên lên giọng, lúc nào nên kéo dài âm cuối để câu nói mang đúng sắc thái của người bản xứ.
Lời khuyên: Đừng chỉ học ngữ pháp để đi thi. Hãy để Nameraka Nihongo Kaiwa giúp bạn nói tiếng Nhật “mượt” như người bản xứ. Đây là cuốn sách “phải có” nếu bạn muốn tự tin giao tiếp sau khi đã nắm vững kiến thức sơ cấp!
👉 [Xem chi tiết và đặt mua sách Nameraka Nihongo Kaiwa tại đây – Giảm giá 20% hôm nay!]
